▸ ÖNYARGI 06 · KRİPTO KÜTÜPHANESİ
Yakınlık önyargısı
Son olayları, istatistiksel önemlerinin gerektirdiğinden çok daha fazla ağırlıklandırırsınız.
Tversky ve Kahneman buna ulaşılabilirlik kestirimi (availability heuristic) dedi: hatırlaması kolay olaylar, olduğundan daha olası hissettirir. İki aylık bir yükseliş, yeni rejim gibi gelmeye başlar. Kötü bir hafta, tepe gibi hissettirir. Belleğin yakınlığı, bugünü yapısal gösterir.
Kriptoda nasıl görünür
- İki ay yeşil görürsünüz ve bir yıllık dağılımınızı buna göre ayarlarsınız. Son rejim, olmayana kadar kalıcı hisseder.
- Tek bir sert düşüşte döngünün bittiğini ilan edersiniz. Önceden 'olmaz' dediğiniz toparlanmaya satış yaparsınız.
- Anlatılar her çeyrek döner: yapay zekâ, gerçek dünya varlıkları, memeler, yeniden-stake, yine yapay zekâ. Her birini yeni dalga sanırsınız. Hangisinin kalıcı olacağı konusunda çoğu zaman yanılırsınız.
- Stratejiniz en son manşete göre revize olur. Bugünkü haberin modelinizdeki ağırlığı, geçen yılın yapısal gerçekliğinden fazladır.
Karşı hamleler
- Herhangi bir portföy değişikliğinden önce uzaklaşın. Bir yıllık grafik. Beş yıllık grafik. Önceki döngülerle karşılaştırın. Zaman aralığı genişledikçe yakınlık küçülür.
- Büyük bir karardan önce bir gün haber akışını susturun. Bilginin aciliyeti, önemiyle nadiren örtüşür.
- 'Üç ay önce neye inanıyordum' diye bir dosya tutun. Strateji değiştirmeden önce okuyun. Çoğu zaman eski görüş, bugünkü tepkiden daha isabetliydi.
- Rejim değişimini gürültüden ayırın. Haftalık olayların çoğu gürültüdür. Bazı çeyreklik olaylar önemlidir. Çok az haftalık olay gerçek rejim değişimidir.
Bilmeye değer
Yakınlık, gerçek zamanlı istihbarat gibi hisseder ama çoğunlukla duygusal hava durumudur. Döngüler boyunca ayakta kalanlar, haber ile portföyleri arasına açık duraklar koymuştur. Değerli olan, o duraktır.
Akademik kaynak
Tversky & Kahneman (1973). Availability: A Heuristic for Judging Frequency and Probability. Cognitive Psychology, 5(2), 207–232.
İlgili önyargılar
Sürü psikolojisi · FOMO
Kalabalığı izlersiniz; çünkü evrim size sayıca çoklukta güvenliği öğretti.
Doğrulama önyargısı
Pozisyonunuzu destekleyen kanıtı arar, çelişen kanıtı küçümsersiniz.
Bu sekizden hangisi senin kararlarını yönetiyor?
Önyargı testini çöz ↗
İçerik eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Sinyal ya da al-sat önerisi vermez. Kripto varlıklar yüksek risklidir. ← Tüm önyargılar