▸ ÖNYARGI 04 · KRİPTO KÜTÜPHANESİ
Doğrulama önyargısı
Pozisyonunuzu destekleyen kanıtı arar, çelişen kanıtı küçümsersiniz.
Temel çalışmayı Wason (1960) yaptı. Kriptoda en pahalı sürümü, yalnızca çantanızla hemfikir olan bir X akışı kürelemektir. Bilgi, siz daha okumadan kendini filtrelemeye başlar.
Kriptoda nasıl görünür
- Hepsi sizin tuttuğunuzu tutan on hesabı takip edersiniz. Akışınız, araştırma kılığına girmiş bir yankı odasıdır.
- Yükseliş yönlü bir başlığı dikkatle, düşüş yönlü bir başlığı baştan savma okursunuz. Aynı göz gezdirme, farklı dikkat bütçesi.
- '[coin] yükseliyor' diye ararsınız ama asla '[coin] aşırı değerli' diye aramazsınız. Sorgu, cevabı yazar.
- Her olumsuz haberi 'eski anlatı', 'medya FUD'u' ya da 'zayıf eller satıyor' diye küçümsersiniz. Her gözleme, siz okumadan önce hazır bir karşı anlatı vardır.
Karşı hamleler
- Her girişten önce beş dakikalık bir şeytanın avukatı turu yapın. İşleme karşı en güçlü üç argümanı yazın. Sizi sarsmıyorlarsa en azından onlarla yüzleşmişsinizdir.
- Pozisyonlarınıza aktif biçimde karşı çıkan iki hesabı takip edin. Haftalık okuyun. Yanıt vermeyin, sadece okuyun.
- Düşüş senaryosunu açıkça arayın. Yükseliş senaryosu için kullandığınız sorgu yapısının aynısını kullanın.
- Üç ayda bir 'ne değişti?' gözden geçirmesi yapın. Dost ya da düşman, her yeni kanıtı not edin; tezi güncelleyin ya da pozisyonu kapatın.
Bilmeye değer
Doğrulama önyargısı, diğer her önyargının kayganlaştırıcısıdır. Karşı kanıtı görmeyi bıraktığınızda diğer bütün çarpıtmalar görünmez olur. Çözüm yapısaldır: aksini kanıtlayan kanıtı arama işini irade gücüne değil, iş akışınıza yerleştirin.
Akademik kaynak
Wason (1960). On the Failure to Eliminate Hypotheses in a Conceptual Task. Quarterly Journal of Experimental Psychology, 12(3), 129–140.
İlgili önyargılar
Aşırı özgüven
Tahminlerinizin ne kadar isabetli olduğunu sistematik olarak abartırsınız.
Çapalama
Gördüğünüz ilk sayıya aşırı ağırlık verirsiniz; genelde giriş fiyatınız ya da tüm zamanların zirvesi.
Bu sekizden hangisi senin kararlarını yönetiyor?
Önyargı testini çöz ↗
İçerik eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Sinyal ya da al-sat önerisi vermez. Kripto varlıklar yüksek risklidir. ← Tüm önyargılar