▸ ÖNYARGI 05 · KRİPTO KÜTÜPHANESİ
Çapalama
Gördüğünüz ilk sayıya aşırı ağırlık verirsiniz; genelde giriş fiyatınız ya da tüm zamanların zirvesi.
Tversky ve Kahneman (1974), rastgele sayıların bile sonraki tahminleri çapaladığını gösterdi. Kriptoda kararlarınıza hükmeden çapalar tipik olarak şunlardır: giriş fiyatınız, varlığın tüm zamanların zirvesi ve lansmanda okuduğunuz hedefler.
Kriptoda nasıl görünür
- 'Girişimin altında satmam.' Giriş fiyatı, bugünkü piyasa hakkında değil geçmişiniz hakkında bilgidir. Piyasa onu bilmez.
- 'BTC bir zamanlar 100 bindi, yine oraya gelir.' Tüm zamanların zirvesi çapası. Geçmiş uçlar, mevcut fiyattan neyin makul olduğu hissini çarpıtır.
- 'Analist 5.000 dolar ETH dedi.' Sizden farklı bir zaman ufku ve risk toleransı olan birinden ödünç alınmış dışsal bir çapa.
- Dün 180 dolardan seve seve alacağınız bir şeyi bugün 200 dolardan almayı reddedersiniz; temelde hiçbir şey değişmemiş olsa bile.
Karşı hamleler
- Sorun: 'Bu grafiği bugün, geçmişi hakkında hiçbir şey bilmeden yeni keşfetseydim, mevcut fiyattan girer miydim?' Hayırsa, çapanız yolunuzu kesiyordur.
- Tezinizi fiyat OLMAYAN girdilerden kurun: tez mantığı, zincir-üstü metrikler, ulaşılabilir pazar, zaman ufku. Sonra fiyata bakın.
- Tüm zamanların zirvesi aklınıza geldiğinde yazın. Sonra grafiğin oraya dönmesi için neyin doğru olması gerektiğini sorun. Koşulu adlandırmak çapayı gevşetir.
- Analist hedefleri için: onları cevap değil, birçok girdiden biri olarak ele alın. Aynı analistin son beş hedefinin ne sıklıkla tuttuğuna bakın.
Bilmeye değer
Çapaları silemezsiniz ama fark edebilirsiniz. Giriş fiyatının kafasında olduğunu bilen ve buna göre düzeltme yapan yatırımcı, yarı yarıya bağışıktır. 'İlke gereği girişimin altında satmam' diyen yatırımcı ise kafesi adlandırıp içine geri girmiştir.
Akademik kaynak
Tversky & Kahneman (1974). Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases. Science, 185, 1124–1131.
İlgili önyargılar
Sahiplik etkisi
Sahip olduğunuz şeye, onu satın almak için ödeyeceğinizden daha fazla değer biçersiniz.
Yakınlık önyargısı
Son olayları, istatistiksel önemlerinin gerektirdiğinden çok daha fazla ağırlıklandırırsınız.
Bu sekizden hangisi senin kararlarını yönetiyor?
Önyargı testini çöz ↗
İçerik eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Sinyal ya da al-sat önerisi vermez. Kripto varlıklar yüksek risklidir. ← Tüm önyargılar