▸ ÖNYARGI 02 · KRİPTO KÜTÜPHANESİ
Dispozisyon etkisi
Kazançları çok erken kapatır, kayıpları çok uzun tutarsınız.
Shefrin ve Statman bunu 1985'te belgeledi. Kayıptan kaçınmanın pratik sonucudur: kazancı kilitlemek için erken kesersiniz, toparlanma umuduyla kaybı bırakırsınız. Bu asimetrik kalıp, tam tersini talep eden piyasalarla çarpışır.
Kriptoda nasıl görünür
- En uzun süre tuttuğunuz coin, en kötü performans gösterenidir. Matematik şu: yıllar sonra hâlâ portföyde kalan bir varlık ya kazanca dönüşmüştür (nadir) ya da kapatması çok acı vericidir (sık).
- ETH'i +%8'de satar ama %40 düşmüş alt-coini 'toparlanana kadar' tutarsınız. Yüzde sekizlik kazanç acil hissettirdi; yüzde kırklık kayıp ertelenebilir göründü.
- Yeni bir işleme girmek için nakde ihtiyacınız olunca, tezi hâlâ sağlam olan yeşil pozisyonu satarsınız; tezi bozulmuş kırmızı pozisyonu değil.
- Akıl yürütmeniz, pozisyonu değerlendirmek yerine savunmaya kayar. Batık maliyet, egoyla buluşur.
Karşı hamleler
- Kararı, pozisyonun bugün nasıl hissettirdiğine göre vermeyi bırakın. Tezin önümüzdeki 12 ayda nasıl göründüğüne göre verin.
- Kazananlarda iz süren stop (trailing stop) kullanın ki çıkış kararı duygusal değil mekanik olsun.
- Ayda bir, her kaybeden için sorun: bu pozisyonu şu an, bugünkü fiyattan, nakitle açar mıydım? Cevap hayırsa kapatın.
- Kendi dispozisyon oranınızı izleyin ve okuyun: kazananlarda ve kaybedenlerde ortalama tutma süresi. Aradaki fark, kalıbın görünür hâlidir.
Bilmeye değer
Dispozisyon etkisi, bireysel yatırımda en pahalı tek önyargıdır; çünkü kâr-zararın iki tarafında da doğru hamleyi ters çevirir. Çoğu yatırımcı tutma süresi farkını hiç ölçmez, bu yüzden kalıp görünmez ve bozulmadan kalır.
Akademik kaynak
Shefrin & Statman (1985). The Disposition to Sell Winners Too Early and Ride Losers Too Long. Journal of Finance, 40(3), 777–790.
İlgili önyargılar
Kayıptan kaçınma
100 doların kaybı, 100 doların kazancının verdiği hazdan kabaca iki kat fazla acıtır.
Sahiplik etkisi
Sahip olduğunuz şeye, onu satın almak için ödeyeceğinizden daha fazla değer biçersiniz.
Çapalama
Gördüğünüz ilk sayıya aşırı ağırlık verirsiniz; genelde giriş fiyatınız ya da tüm zamanların zirvesi.
Bu sekizden hangisi senin kararlarını yönetiyor?
Önyargı testini çöz ↗
İçerik eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Sinyal ya da al-sat önerisi vermez. Kripto varlıklar yüksek risklidir. ← Tüm önyargılar